Leżący na styku dwóch kontynentów Istambuł ze swoją niezwykle długą historią jest miejscem, którego nie da się zobaczyć w kilka dni. To miejsce, pełne zabytków i interesujących muzeów. Tym razem prezentuję skrótowo spis muzeów, do których warto zajrzeć będąc w tym największym w Turcji i Europie mieście. W nich także dostrzeżemy wiele cennych rzeczy pamiętających czasy bizantyjskie, wczesnochrześcijańskie i sułtańskie. Pomimo zniszczeń Istambuł, czyli dawny Konstantynopol, obfituje w wiele cennych zabytków z okresów bizantyjskiego i osmańskiego. Oto lista muzeów:

Hagia Sofia z VI wieku, to Kościół Mądrości Bożej, zwany także Wielkim Kościołem przerobiony za czasów tureckich na meczet, a od 1935 na muzeum. Czwarty co do wielkości kościół świata, z tak olbrzymią zamkniętą przestrzenią.Była to najwyższa rangą świątynia w Cesarstwie bizantyjskim, katedra patriarsza oraz miejsce modłów i koronacji cesarzy. W ciągu wieków niedościgniony wzór świątyni doskonałej i niemal symbol Kościoła bizantyjskiego.[1] Została ona ufundowana przez Justyniana I Wielkiego, w obecnym kształcie powstała w okresie od 23 lutego 532 do 27 grudnia 537. Po zajęciu Konstantynopola przez Turków w 1453 zamieniona na meczet (wtedy m.in. dobudowano minarety). Świątynię miał przyćmić wybudowany w XVII wieku Błękitny Meczet. Obecnie muzeum. Nazwa kościoła znaczy dosłownie “Święta Mądrość” i odnosi się do Bożej Mądrości, jednego z atrybutów Boga.
Według niezbyt pewnych źródeł pierwszy kościół (pod tym samym wezwaniem), w formie bazyliki o drewnianym stropie, został zbudowany już podczas panowania Konstantyna Wielkiego, w 325 roku.

Najbardziej znaną kolumną kościoła jest ta zwana “płaczącą” lub “pocącą się”, na której umieszczona jest stela świętego Grzegorza Cudotwórcy. Przypisuje się jej magiczne właściwości. Jako że Hagia Sofia wybudowana została jako kościół chrześcijański, jej oś jest odchylona o 10° od tradycyjnego w islamie kierunku. Wiąże się z tym legenda. W “płaczącej” kolumnie znajduje się otwór w który można włożyć kciuk. Jeśli pozostałymi palcami jesteśmy w stanie wykonać pełen obrót o 360° a kciuk będzie lekko wilgotny, spełni się nasze życzenie. Co więcej, każdy taki udany obrót przesuwa nieco całą świątynię w pożądanym przez muzułmanów kierunku.

Muzeum Mozaiki. Zbiory z IV i VI w. Muzeum zajmuje pomieszczenia i dziedzińce starego pałacu bizantyjskiego, tzw. Wielkiego Pałacu w pobliżu Placu Sultanahmed. Mozaiki, które można oglądać w tym muzeum, odkryto w 1933 pod Bazarem Arasta. Odsłonięto je w latach pięćdziesiątych i utworzono muzeum. Ponieważ mozaiki znajdowały się na podłodze dziedzińca, na świeżym powietrzu, zachowały się w gorszym stanie niż mozaiki pochodzące z Hagii Sophii. Mozaiki pokrywały obszar około 2000 m², do dzisiaj zachowało się tylko 180 m². Na każdy metr kwadratowy przypada około 40 000 części mozaiki. Na wyłożenie całości zużyto więc blisko 80 milionów elementów. Chodnik ma 9 metrów długości, obramowany jest 1,5 metrowym wzorem składającym się z motywów geometrycznych i wplecionych w nie postaci zwierząt i owoców. Znajdowały się tu również cztery postacie męskie (do dzisiaj zachowały się trzy), przedstawiające najprawdopodobniej cztery pory roku. Mozaiki są bardzo realistyczne, przedstawiają sceny z polowań, mityczne stworzenia, przyrodę.

Muzeum Sztuki Tureckiej i Islamskiej w Stambule. Istniejące od 1983 roku muzeum znajduje się w byłym pałacu Ibrahima Paszy.  Budynek został podarowany w 1520 przez sułtana Sulejmana Wielkiemu Wezyrowi Ibrahimowi Paszy, stąd nazwa pałacu: Pałac Ibrahima Paszy. Po śmierci wezyra pałac służył jako zimowe kwatery janczarów, rezydencje dyplomatów, centrum finansowe, szwalnia i więzienie. W 1970 pałac został odrestaurowany i w 1983 przeniesiono do niego Muzeum Sztuki Tureckiej i Islamskiej. W zbiorach muzeum znajdują się rękopisy z VIII- XIX wieku, przykład kaligrafii, dzieła sztuki z kamienia, ceramiki, drewna i metalu. Znajduje się tu cenna kolekcja ręcznie tkanych dywanów tureckich oraz zbiory etnograficzne.  Jednym z oddziałów muzeum jest Muzeum Adama Mickiewicza w Stambule.W 1984 roku muzeum zdobyło nagrodę Rady Europy, a w 1985 UNESCO.

Muzeum Adama Mickiewicza. Polski wieszcz narodowy, poeta, ostatnie dni swojego życia spędził w Konstantynopolu, gdzie zmarł. W domu, w którym mieszkał mieści się muzeum poświęcone jego osobie. Mickiewicz przyjechał do Konstantynopola (obecnego Istambułu) w październiku 1855 roku , na wieść o wybuchu wojny rosyjsko-tureckiej. Chce tam zorganizować legion, który walczyłby przeciwko Rosji. W Konstantynopolu mieszka w fatalnych warunkach, zapada prawdopodobnie na cholerę i umiera 26 listopada 1855 r. W 1955, w stulecie śmierci wieszcza otwarto w Turcji  ekspozycję. W podziemiach budynku urządzono symboliczna kryptę poety (jego prochy zostały przeniesione z Konstantynopola do Paryża – rok po śmierci poety) , z krzyżem i płytą nagrobną z napisem: Miejsce czasowego spoczynku Adama Mickiewicza, 26 listopada – 30 grudnia 1855 roku.
Od 2005 w salach muzeum znajduje się ekspozycja, przygotowana przez Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.

Muzeum Archeologiczne w Stambule. Muzeum mieści się w dzielnicy Eminönü, w pobliżu Parku Gülhane i pałacu Topkapı. Kompleks składa się z Muzeum Starożytnego Wschodu, Pawilonu fajansowego i Muzeum Dzieł Starożytnych.
W Muzeum Starożytnego Wschodu-znajdują się dzieła ludów azjatyckich, pochodzące z Egiptu, Anatolii, Mezopotamii.
Pawilon fajansowy został ufundowany w 1466 przez sułtana Mehmeta II i jest to jedna z najstarszych części pałacu Topkapı. W czasach Imperium osmańskiego był on wykorzystywany jako miejsce zabaw. Od 1967 znajdują się tu dzieła sztuki ceramicznej tureckiej i islamskiej.
Muzeum Dzieł Starożytnych powstało w 1891. Wystawione prace pochodzą z okresu starożytnej Grecji i Rzymu. W ogrodzie i w salach wystawienniczych umieszczono posągi, sarkofagi i płaskorzeźby. Znajduje się tu ponad pół miliona monet greckich, rzymskich i bizantyjskich, oraz pochodzących z krajów islamskich. Również popiersia, biżuterię. Eksponaty uporządkowane są chronologicznie lub tematycznie. Znajduje się tutaj między innymi:

• sarkofag, który jak się uważa, był przeznaczony dla Aleksandra Wielkiego.
• tablica upamiętniająca pokój zawarty po bitwie pod Kadesz pomiędzy Egiptem a państwem Hetytów.
• elementy z Ołtarza Pergamońskiego
• płytki z babilońskiej Bramy Isztar
• lew pochodzący z Mauzoleum w Halikarnasie uważanego w starożytności za jeden z cudów świata.
• głowa węża z Kolumny Wężowej w Stambule.

Muzeum Morskie. Mieści się budynku Urzędu Finansowego w dzielnicy Beşiktaş.Zawiera eksponaty pochodzące z osmańskiej floty wojennej, modele okrętów, działa, mapy mórz i mundury. Jest pierwszym muzeum o charakterze wojskowym założonym w Turcji. Muzeum zostało założone w 1897 roku w dzielnicy Hasköy w Stambule z rozkazu komandora Bozcaadalı Hasan Hüsnü Paszy. Zbiory znajdują się w dwóch budynkach. Na parterze pierwszego znajduje się pokój poświęcony Kemalowi Ataturkowi. Przechowuje się tu pamiątki po nim i pamiątki pochodzące z jego jachtów, w tym jachtu Savarona. Na drugim piętrze znajdują się między innymi obrazy rosyjskiego malarza Ajwazowskiego, tureckiego malarza Givaniana, Van de Velde, Melkona. Znajduje się tu również flaga Barbarossy, na której umieszczono różne symbole religijne, mająca reprezentować jego tolerancję religijną na morzu. Na pierwszym piętrze znajdują się memorabilia z krążownika Yavuz, który był świadkiem końca Imperium Osmańskiego i początku Republiki. Wystawiono tu ponadto kolekcję mundurów, instrumentów nawigacyjnych, manuskrypty, mapy (w tym kopię mapy Piri Reisa, galiony, broń.
W drugim budynku umieszczono między innymi łodzie używane przez sułtanów, galeon sułtana Mehmeda IV, kotwice i działa pochodzące ze statków.

Muzeum Pera. Założone zostało w 2005 Jest to muzeum prywatne, którego zbiory związane są ze sztuką orientalnej. Wcześniej w miejscu muzeum był tu hotel Bristol, w którym zatrzymała się pisarka kryminałów Agatha Christie. Tu napisała “Morderstwo w Orient Expressie”.przez Fundację Suna & İnan Kıraç. Należy do znanej rodziny tureckiej Koç. Pierwsze i drugie piętro muzeum zajmują wystawy stałe należące do Fundacji, między innymi Galeria Sevgi i Erdoğana Gönül, mieszcząca się na drugim piętrze. Trzecie, czwarte i piąte piętro przeznaczone są dla wystaw czasowych. Na pierwszym piętrze umieszczono miary i wagi pochodzące z Anatolii, kolekcję ceramiki. Znajduje się tu również kolekcja sztuki orientalnej, obejmująca ponad 300 obrazów.